MENNICA W ZŁOTYM STOKU
Mennica w Złotym Stoku powstała za panowania
książąt ziębicko-oleśnickich z rodu Podiebradów. Założycielem tego rodu
był król Czech Jerzy z Podiebradów (1420-1471). Uzyskał on dla swoich
synów tytuły księcia Rzeszy. Cesarz Fryderyk III Habsburg nadał im również
księstwo ziębickie i hrabstwo kłodzkie jako lenno, a cesarz Maksymilian,
w 1502 roku, przywilej bicia monet. Wnukowie króla Jerzego: Albrecht,
Karol I i Jerzy przenieśli w roku 1507 mennicę z Ząbkowic do Złotego Stoku.
Mieściła się ona początkowo w książęcym zamku. Nową mennicę, którą widzimy
przed sobą, zbudował w latach 1510 1520 książę Karol I. Do 1569 roku Podiebradowie
bili w niej złote dukaty oraz srebrne grosze. W latach 1582 - 1595 złote
dukaty bili w tej mennicy czescy możnowładcy Wilhelm i Piotr z Rozembergowie,
nowi właściciele Złotego Stoku. Ostatnimi właścicielami mennicy zostali
w 1599 roku książęta brzesko-legniccy. Bili oni w niej złote dukaty i
grosiki oraz srebrne talary i krajcary do roku 1621. Monety te możemy
znaleźć obecnie w wielu muzeach i u kolekcjonerów. Są one także często
sprzedawane na numizmatycznych aukcjach.
OPIS DUKATA Z 1522 ROKU
|
DUKAT z 1587 roku
- Wilchelm z Rozemberka szlachcic, dyplomata i polityk czeski.
Mennica w Złotym Stoku złoto 3,5 g, 22 mm
DUKAT z 1529 roku - Karol I - książę ziębicko-oleśnicki Mennica
w Złotym Stoku
złoto 3,5 g, 22 mm
|
DUKAT z 1557 roku
- Jan - książę ziębicko-oleśnicki Mennica w Złotym Stoku. Złoto
3,5 g, 22 mm
|
DUKAT z 1611 roku
- Jan Chrystian i Jerzy Rudolf, książęta brzesko-legniccy. Mennica
w Złotym Stoku. Złoto 3,5 g, 21 mm
|
Prasy zębate do bicia monet (pojedyncza i podwójna)
z muzeum w Czeskim Krumlovie.
Bicie monet za pomocą młota
i stempla
|
Rekonstrukcja stanowiska
do bicia monet Muzeum w Kromeriżi
(Słowacja)
|
MONETY SREBRNE
GROSZ z 1518 roku - Karol I, książę ziębicko-oleśnicki. Mennica
w Złotym Stoku. Srebro 2,0 g, 25 mm
|
TALAR z 1607 roku
- Jan Chrystian i Jerzy Rudolf, książęta brzesko-legniccy. Mennica
w Złotym Stoku.
Srebro 29,2 g, 40 mm
|
GROSZ z 1519 roku
- Karol I, książę ziębicko-oleśnicki. Mennica w Złotym Stoku.
Srebro 2,1 g, 25 mm
|
3 KRAJCARY z 1620 roku
- Jan Chrystian i Jerzy Rudolf, książęta brzesko-legniccy. Mennica
w Złotym Stoku.
Srebro 2,0 g, 22 mm
|
TALAR z 1620 roku - Henryk
Wacław i Karol Fryderyk, książęta ziębicko-oleśniccy. Mennica
w Złotym Stoku.
Srebro 29,2 g, 40 mm
|

3 KRAJCARY z 1613 i 1617 roku - Jan Chrystian
i Jerzy Rudolf, książęta brzesko-legniccy. Mennica w Złotym Stoku.
Srebro 2,0 g, 22 mm
|
MENNICA
W złotostockiej mennicy bito złote dukaty oraz
srebrne grosze, krajcary i talary.
Na cykl produkcyjny monet składały się następujące operacje:
1. Przygotowanie krążków do
bicia monet. Odlane w probierni płyty rozklepywano lub rozwalcowywano
na blachę, z której wycinano krążki o średnicy i grubości takiej,
jaką miały posiadać bite z nich monety.
2. Kontrolowanie wagi krążków. Ważono na wadze każdy krążek
złota i odliczoną partię krążków srebra. Zbyt lekkie krążki odrzucano
zbyt ciężkie obcinano lub spiłowywano.
3. Mechaniczne lub chemiczne
czyszczenie krążków. Złote czyszczono tylko mechanicznie - szczotkami.
Srebrne poddawano "bieleniu", czyli kąpieli w roztworze
soli i winnego kamienia.
4. Wybijanie lub tłoczenia monet
za pomocą odpowiednich stempli.
5. Rycie stempli potrzebnych
do bicia monet.
Mennica na rycinach i obrazach
z XVI wieku
|